Yapay Zeka Uygulamalarının Hukuki Sorumluluğu

Gelişen teknoloji ile hayatımızın merkezine oturan yapay zeka (AI) sistemleri, artık otonom kararlar alabilmektedir. Ancak bu otonom kararların yol açtığı zararların hukuki sorumlusu kim olacaktır? Üretici mi, yazılımcı mı, yoksa sistemi kullanan kişi mi?

1. Türk Borçlar Kanunu Kapsamındaki Durum Türk hukukunda kusursuz sorumluluk halleri sınırlı olarak sayılmıştır. Yapay zekanın tüzel ve gerçek kişiliği bulunmadığı için doğrudan hakkı veya borcu olamaz. Dolayısıyla, mevcut yasal düzenlemeler kapsamında yapay zeka bir "alet" / "yardımcı şahıs" statüsünde değerlendirilmektedir. Bu durumda zarar veren yapay zekanın arkasındaki "işleten" veya "adam çalıştıran" sıfatıyla ilgili taraflar TBK m.66 çerçevesinde sorumlu tutulabilir.

2. Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası (AI Act) ve Yansımaları AB'nin kabul ettiği yeni "Yapay Zeka Yasası", sistemleri barındırdıkları risk seviyelerine göre sınıflandırmaktadır. Yüksek riskli yapay zeka sistemlerinde sıkı denetim ve şeffaflık zorunlulukları getirilmiştir. Bu yasalar, ilerleyen dönemde Türkiye'deki KVKK ve uyuşmazlık mevzuatlarını da doğrudan etkileyecektir.

3. Fikri Mülkiyet Boyutu Yapay zeka tarafından üretilen görsel veya metinlerin telif hakkı kime aittir? Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK), bir eserin telif hakkına sahip olması için mutlaka "insan elinden çıkmış bir yaratıcı çaba" aramaktadır. Bu nedenle salt yapay zekayla üretilen içeriklerin telif korumasından yararlanması mevcut yapıda mümkün görünmemektedir.